Enkele malen per jaar organiseert de Historische Kring Velsen een excursie voor haar leden.
Dit gebeurt bijna altijd in het weekend, zodat zoveel mogelijk leden kunnen deelnemen.
Ook is het dikwijls mogelijk per lid een introducé mee te nemen, tenzij een excursie is volgeboekt.
Daarom graag altijd van te voren - tenzij expliciet anders vermeld - deelneming aanmelden bij Alex Spekking, tel. 06-14831644 of per e-mail: hkv-velsen@online.nl
De kosten zijn minimaal; vaak is het lidmaatschap van de HKV voldoende. Wanneer dit niet het geval is wordt u van te voren op de hoogte gesteld.
De voorbereiding voor meer excursies zijn in volle gang.
Via deze pagina en via de Velisena Nieuwsbrief houden wij u op de hoogte!
Suggesties voor excursies, zoals een rondleiding door het (Velsense) bedrijf waar u werkt, zijn ook van harte welkom bij Alex Spekking.
Voor 2012 staat de volgende excursie op het programma:
Op zaterdag 30 juni 2012 wordt er een rondleiding georganiseerd in de Engelmunduskerk in Velsen-Zuid onder leiding van André Numan.
André werkt als hoofd velddienst en conservator bij Amsterdams Archeologisch Centrum de Universiteit van Amsterdam. André is al tientallen jaren actief bij de Archeologische Werkgroep Haarlem en heeft eerder gepubliceerd over de geschiedenis van de Noord-Hollandse kerken. Met een aantal deskundigen waaronder enkele leden van de Archeologische Werkgroep Velsen heeft André het onderzoek naar de Engelmunduskerk hernieuwd en in 2012 brengt hij zowel een wetenschappelijk als een publieksboek uit.
De Engelmunduskerk en wat nog rest van het oude dorp Velsen liggen ingeklemd tussen de drukke Parkweg, de verbindingsweg van de Velsertunnel naar IJmuiden, en het Noordzeekanaal. Al eeuwen lang vormt de kerk het hart van het dorp, zij kent dan ook een lange en rijke geschiedenis die onder andere aan haar muren is af te lezen. De kerk was oorspronkelijk gewijd aan de H. Paulus (feestdag 29 juni), later aan H. Engelmundus (feestdag 21 juni).
De heer Numan is inmiddels een bekende voor de HKV; op 12 december 2011 verzorgde hij een lezing in samenwerking met de HKV en de Archeologische Werkgroep Nederland.
Details omtrent de rondleiding volgen.
Leden van de HKV kunnen zich tot uiterlijk 10 april 2012 aanmelden voor deze excursie bij de secretaris van de HKV Alex Spekking, bij voorkeur per email hkv-velsen@online.nl of per tel: 06 148 31 644.
Op zaterdag 14 april 2012 wordt er een fietsexcursie georganiseerd door het voormalige Schoten onder leiding van Jan Morren.
Schoten was een zelfstandige gemeente die in 1927 werd samengevoegd met de gemeente Haarlem. De gemeente Schoten is op zijn beurt weer ontstaan uit zeven heerlijkheden, van noord naar zuid waren dit Noord Akendam, Schoter Vlieland, Schoten, Zaanen, Schoterbosch, De Hooge Woert en Zuid Akendam. De voormalige gemeente Schoten komt globaal overeen met het huidige Haarlem-Noord.
Tijdens deze excursie door dit gebied gaan we onder meer langs historische punten zoals oude boerderijen, het voormalige rechthuis, begraafplaatsen, de restanten van het kasteel Huis te Kleef, een poldermolen en het huis te Zaanen. Tevens wordt er ingegaan op de zeven heerlijkheden en het vroegere landschap.
Excursieleiding: Jan Morren (amateur historicus) onder supervisie van de Historische Kring Velsen.
Maximaal aantal deelnemers: 25 deelnemers. (Omdat er tijdens de excursie historische afbeeldingen en kaarten worden getoond is het maximale deelnemers op 25 gesteld.)
Start excursie: 13.30 uur bij de fietsenstalling van het Kennemergasthuis, locatie Delftplein hoek Vondelweg.
Duur van de excursie: ongeveer 2 en half uur.
Kosten deelname: € 2,00
Leden van de HKV kunnen zich tot uiterlijk 10 april 2012 aanmelden voor deze excursie bij de secretaris van de HKV Alex Spekking, bij voorkeur per email hkv-velsen@online.nl of per tel: 06 148 31 644.
Op zaterdag 15 oktober 2011 verzorgen leden van de Archiefgroep St. Engelmunduskerk een rondleiding in de St. Engelmunduskerk te Driehuis.
Gestart wordt met een presentatie over de historie van het kerkgebouw en zijn voorgangers.
Vervolgens maken groepen o.l.v een lid van de archiefgroep een rondgang door het gebouw en kunnen de deelnemers kennismaken met de verzameling historische kazuifels en kostbaarheden.
Wie goed ter been is en het aandurft, wordt mogelijk in de gelegenheid gesteld om de kerktoren tot in de galmgaten te verkennen. Dit is dus nog niet zeker!
Interieur St. Engelmunduskerk Driehuis (Foto Erik Baalbergen)
Datum : 15 oktober 2011.
Aanvang : 10.30 uur (verzamelen bij de kerk vanaf 10.15 uur).
Duur : ca. 1.5 uur.
Kosten deelname : €2,50 per persoon, te betalen direct voor aanvang.
Leden van HKV (eventueel vergezeld van één introducé) kunnen zich tot uiterlijk 30 september 2011 aanmelden voor deze excursie bij de secretaris van de HKV Alex Spekking, bij voorkeur per e-mail hkv-velsen@online.nl of telefonisch 06 148 31 644.
Op zaterdag 10 september 2011 organiseert de Historische Kring Velsen een fietsexcursie langs de plaatsen waar in het verleden blekerijen lagen in Bloemendaal. De excursie wordt geleid door Jan Morren. De tocht start bij de ingang van de ruïne van Brederode en voert ons langs enkele mooie plaatsen in Bloemendaal en door het centrum van Bloemendaal.
Onderweg vertelt Jan Morren over de geschiedenis van de blekerijen, wat er nog van over is en de veranderingen in het landschap.
De volgende blekerijen komen aan bod: Bloemendaals Begin, Cloeckendael-Meer en Berg, Bleek en Berg, de blekerij bij Huis te Bloemendaal, Zomerzorg, Duin en Daal, de Mol, de Knip, Bleeklust, de blauwselmakerij Blaauwsel Lust en als laatste een tweede blekerij met de naam Bloemendaalsbegin. De excursie eindigt bij de grens Bloemendaal - Santpoort aan de Kennemerweg.
Blekerij De Knip op een schilderij van Jacob van Ruisdael uit 1678.
Datum : 10 september 2011.
Aanvang : 13.30 uur, bij de ingang van de ruïne van Brederode aan de Velserenderlaan in Santpoort-Zuid.
Duur : 3 uur.
Kosten deelname : €2,00 per persoon, te betalen direct voor aanvang.
Maximaal aantal deelnemers: 25 deelnemers. (Omdat er tijdens de excursie historische afbeeldingen en kaarten worden getoond is het maximale deelnemers op 25 gesteld.)
Leden van HKV kunnen zich tot uiterlijk 8 september 2011 aanmelden voor deze excursie bij de secretaris van de HKV Alex Spekking, bij voorkeur per e-mail hkv-velsen@online.nl of telefonisch 06 148 31 644.
Deze wandeling staat onder leiding van de heer Jan van der Linden, Stadshistoricus te Beverwijk.
Aan deze wandeling kan uitsluitend worden deelgenomen door ingeschreven leden van de HKV
Er zijn dus twee wandelingen. Uitsluitend in de middagwandeling is er de mogelijkheid tot het "inbouwen" van een sanitaire stop.
Per wandeling kunnen slechts ca 15 personen deelnemen. Mocht de animo tot deelname te groot zijn voor deze twee wandelingen, dan zullen wij op een later tijdstip dit jaar deze Stadwandeling voor HKV leden herhalen.
Datum : 28 mei 2011.
Aanvang : 10.00 of 13.00 uur.
Start wandeling : Stationsplein Beverwijk.
Duur wandeling : 1,5 á 2 uur.
Kosten deelname : € 2,50 per persoon, te betalen direct voor aanvang.
U kunt zich aanmelden voor deelname aan deze Stadswandeling Beverwijk bij onze secretaris Alex Spekking, bij voorkeur per e-mail hkv-velsen@online.nl of telefonisch 023-5376302.
Op zaterdag 6 november 2010 organiseert de Stichting Geveltekens vereniging Haerlem voor leden van de HKV een excursie Langs de gevelstenen van Haarlem. Aanvang: 10.00 uur vanaf de Hoofdwacht, Grote Markt 17, Haarlem. Het is een wandelexcursie van ca. 1,5 uur o.a. naar de Grote Markt, Jansstraat, Bakenessergracht en Turfmarkt.
De stichting zet zich in voor het behouden, opknappen en bij voorkeur herplaatsen van de gevelstenen, zo mogelijk op de oorspronkelijke plek en telkens in of aan percelen in Haarlem. Doel daarvan is deze gevel-stenen weer voor eenieder zichtbaar te maken. Tijdens de excursie zal de heer Graafeiland uitgebreide informatie geven over gevelstenen en geveltekens.
U kunt uw fiets parkeren in de gemeentelijke fietsenstalling in de Smedestraat of de auto parkeren in de parkeergarage De Appelaar, ingang Damstraat.
Op zaterdag 4 september aanstaande wordt door de Historische Kring Velsen een fietsexcursie georganiseerd langs de plaatsen waar in het verleden blekerijen lagen in Santpoort.
De excursie start in het groene hart van Santpoort en gaat via de Wustelaan en de Bloemendaalsestraatweg en eindigt bij de grens met Bloemendaal.
Onderweg wordt beknopt verteld over de geschiedenis van de blekerijen, hun bewoners, het personeel, de exploitatie, het gebruik van welwater, het watersysteem op de blekerijen, het gebruik van het landschap en de omvorming tot buitenplaats.
Er wordt aandacht geschonken aan de volgende blekerijen: Duijvesteijn, Zorgvrij, Spaarnberg, Leck en de Bergen, Berckenrode, Uitvlugt, Gartenvreugd en Middenvaart.Cultuurhistorische Stadswandeling Beverwijk
Van deze blekerijen zijn nog beperkt resten aanwezig tussen de bebouwing en het landschap.
Excursieleiding: Jan Morren (amateurhistoricus) onder supervisie van de Historische Kring Velsen.
Maximaal aantal deelnemers: 25. Omdat er tijdens de excursie historische afbeeldingen en kaarten worden getoond is het maximale aantal deelnemers op 25 gesteld.
Start excursie: 13.30 uur bij de Hervormde kerk aan de Burgemeester Enschedelaan in Santpoort-Noord.
Duur van de excursie: maximaal 3 uur
Kosten deelname: € 2,00
Als u belangstelling heeft, schrijf dan zo snel mogelijk in voor deze excursie; de inschrijving gaat naar volgorde van binnenkomst. U kunt zich opgeven bij het HKV secretariaat, per email (hkv-velsen@online.nl) of per telefoon (023 537 63 02 of 06 22 48 12 16 - graag inspreken).
(l) "De Santpoort van agteren": een historisch gezicht op de Leckbuurt met zijn blekersgebouwen (nu Bloemendaalsestraatweg) en (r) een restant van de blekerij Middenvaart.
In vervolg op de voordracht tijdens onze ledenvergadering van 12 april 2010 door een bestuurslid van Stichting WN2000 / Bunkermuseum nodigt de HKV u uit tot deelname aan de excursie naar Bunkermuseum, Badweg te IJmuiden.
Het Bunkermuseum is winnaar van de "Nationale Gouden Betonmolen 2010". Dat is een wisseltrofee voor de orgineelste, opvallendste, leukste, meest innoverende of vooruitstrevende organisatie op het gebied van verdedigingswerken. De organisaties moeten zich inzetten voor het behoud van militair erfgoed.
Aanvang van de excursie 10.30 uur, kosten deelname €3,00 per persoon te betalen voor aanvang van de excursie. Duur excursie ca. 1,5 uur.
U kunt het best parkeren aan het einde van de Kromhoutstraat of op de Westonstraat. Lijn 4 van Connexxion stopt bij de camping vlak voor het bunkermuseum.
Leden van de HKV kunnen zich tot uiterlijk op 29 april 2010 aanmelden voor deze excursie bij de secretaris van de HKV Alex Spekking, bij voorkeur per e-mail (hkv-velsen@online.nl) of per telf. 023-5376302.
De monumentale Oude Ursulakerk (Dorpsstraat 93, 1749 AA) te Warmenhuizen is momenteel voor ca. 6 maanden gesloten in verband met een ingrijpende restauratie. De restauratie verloopt voorspoedig, vandaar dat het nu mogelijk is om middels een rondleiding in groepsverband kennis te nemen van de voortgang van de restauratie en van wat er allemaal nodig is om deze kerk weer is oude glorie te doen verrijzen.
De rondleiding zal ’s morgens tussen 10.00 en 12.00 uur en ’s middag tussen 13.00 en 16.00 uur plaatsvinden.
Indeling in groepen naar aanleiding van aanmelding. De rondleiding zal (mede) verzorgd worden door Alex Spekking in zijn functie van bouwkundig adviseur van Bouwadvies Groot Holland BV, die namens de kerkrentmeesters de directie voert en dus deskundig is voor wat betreft deze restauratie. Aan deze excursie zijn geen kosten verbonden; u dient zelf uw vervoer te regelen.
Leden van de HKV kunnen zich tot uiterlijk 6 april 2010 aanmelden voor deze excursie bij de secretaris van de HKV Alex Spekking, bij voorkeur per e-mail (hkv-velsen@online.nl) of per telf. 023-5376302.
Zoals reeds tijdens de ledenvergadering van november 2009 medegedeeld, zijn de leden van de Historische Kring Velsen uitgenodigd door de Stichting Krayenhoff, om een bezoek te brengen aan het Fort Benoorden Spaarndam. Deze uitnodiging was naar aanleiding van de aankondiging van de door de heer Wil van Rixel gehouden lezing over de Stelling van Amsterdam, waarvan genoemd fort deel uitmaakt.
De excursie vindt plaats op zaterdag 6 februari 2010.
Datum excursie: 06 februari 2010
Aanwezig bij het Fort: 10.45 uur
Aanvang excursie: 11.00 uur
Duur excursie: ca. 1 à 2 uur
Kosten deelname: € 3,00 per persoon, te betalen direct voor aanvang
Bijzonderheden: gelieve stevige schoenen te dragen, alsmede kleding die tegen een stootje kan. Het fort is zonder drempels, dus ook toegankelijk voor personen die niet al te goed ter been zijn. Zij zullen waarschijnlijk niet het dak van het fort kunnen "beklimmen".
Leden van de HKV kunnen zich tot uiterlijk 29 januari 2010 aanmelden voor deze excursie (met maximaal één introducé) bij Eelco Graafsma per e-mail (of telefoon 0255-511709) o.v.v. vermelding van uw personalia.
Op zaterdag 14 november 2009 vindt - uitsluitend voor leden van de HKV - een excursie plaats naar het op 13 februari 2009 officieel in gebruik genomen nieuwe Hoogovensmuseum in Velsen Noord.
De Excursie start om 10.00 uur en duurt ca. twee uur.
De kosten bedragen €2,= p.p.
U dient zich aan te melden bij het secretariaat van de Historische Kring Velsen,
Alex Spekking, tel. 06-14831644 of per e-mail: hkv-velsen@online.nl
Ook tijdens de najaarsledenvergadering 9 november a.s. kunt u zich opgeven.
Routebeschrijving: De weg naar Corus (Wenckebachstraat) helemaal uitrijden onder het Hoofdkantoor (Dudokhuis) door tot 30 meter voor de bedrijfspoort. Hier gaat u linksaf tussen twee gebouwen door. U rijdt dan over het parkeerterrein achter het Congrescentrum aan het eind rechtsaf naar het Museum.
Op zaterdag 4 april 2009 vindt een excursie plaats naar het Stadsarchief Amsterdam. Aanvang: 11 uur c.q. 14.00 uur (reguliere rondleiding). Duur: ca. 1,5 uur; kosten: € 6,00. Adres: Vijzelstraat 32, Amsterdam. Bereikbaarheid: Tram 16, 24 of 25, halte Keizersgracht.
Het Stadsarchief Amsterdam, het vroegere Gemeentearchief, verhuisde op 7 augustus 2007 naar het gebouw De Bazel aan de Vijzelstraat.
We krijgen een rondleiding door dit imposante gebouw, ontworpen door de architect Karel de Bazel. In 1999 vertrok de laatste bewoner, de ABN-AMRO bank, naar de Zuidas. De gemeente Amsterdam kocht het pand om er na een grondige renovatie het Gemeentearchief in te huisvesten.
Na de rondleiding is het zeker de moeite waard om een kijkje te gaan nemen in de Schatkamer. Ook zijn er oude films over het vroegere Amsterdam te zien.
Wordt het een groepsrondleiding (20 personen), of moeten wij ons aansluiten bij de reguliere rondleidingen? In verband met deze vraag is het noodzakelijk, dat U zich uiterlijk vóór 10 maart a.s. opgeeft, zo u mee wilt gaan.
Opgeven voor deze excursie met naam en telefoonnummer bij An Verbeek tussen 18.00 en 19.00 uur. Tel.: 0255-537778 of via het antwoordapparaat, of per e-mail naar aanverbeek@planet.nl.
Op zaterdagmiddag 17 januari 2009 wordt een excursie naar de R.K. kathedrale basiliek Sint Bavo, Leidsevaart 146 te Haarlem, gehouden voor leden van de Kring. De excursie begint om 14.00 u. precies en duurt ca. 1 uur. De deelnemers worden rondgeleid in de basiliek door een of twee gidsen, afhankelijk van het aantal deelnemers. We brengen ook een bezoek aan de Schatkamer.
Maximum aantal deelnemers: 40 personen.
Verzamelpunt: bij de hoofdingang onder de twee kerktorens.
Kosten: €3,00 p.p. ter plaatse te betalen.
De excursie vindt doorgang, tenzij op zaterdagmiddag in de kerk een uitvaartplechtigheid gehouden wordt. In dat geval ontvangt u daarover enige dagen eerder een telefonisch bericht.
Aanmelding vooraf is noodzakelijk, uiterlijk 5 januari 2009 bij mw. An Verbeek via tel. 0255-537778 onder vermelding van het aantal personen en uw telefoonnummer.
Aanvang: 11.00 uur, duur: ongeveer 1,5 uur, groepsrondleiding. Kosten: €5,00. Adres: Vijzelstraat 32, Amsterdam. Bereikbaarheid: Tram 16, halte Keizersgracht 24.
Het Stadsarchief Amsterdam, het vroegere Gemeentearchief Amsterdam, verhuisde op 7 augustus 2007 naar het gebouw De Bazel aan de Vijzelstraat.
We krijgen een rondleiding door dit imposante gebouw, ontworpen door de architect Karel de Bazel. In 1999 vertrok de laatste bewoner, de ABN AMRO Bank N.V., naar de Zuidas. De gemeente Amsterdam kocht het pand, om er na een grondige renovatie het Gemeentearchief in te huisvesten.
Na de rondleiding is het zeker de moeite waard om een kijkje te nemen in de Schatkamer. Ook zijn er oude films over het vroegere Amsterdam te zien.
Opgeven voor deze excursie bij Mike Uyl tussen 18.00 en 19.00 uur. Tel. 023-5389264, of e-mail: hm.uyl(AT)quicknet.nl (vervang (AT) door @).
Aanvang: 11.00 uur, duur: vermoedelijk een paar uur. Kosten: ca. €5,00. Adres: Papentorenvest (De Adriaan) en Zuid-Schalkwijkerweg 6 (De Eenhoorn); beide te vinden in Haarlem langs het Spaarne.
We starten bij De Adriaan, waar we een rondleiding krijgen met een stukje geschiedenis over de molen en over molens in het algemeen.
Vervolgens trekken we naar De Eenhoorn. Het kan per auto, maar leuker is per fiets. T.z.t. zullen we hierop doorgaan. Na aanmelding hoort u van ons.
Opgeven voor deze excursie bij Mike Uyl tussen 18.00 en 19.00 uur. Tel. 023-5389264, of e-mail: hm.uyl(AT)quicknet.nl (vervang (AT) door @).
Op zaterdag 30 juni 2007 vond ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van de HKV een excursie plaats naar Corus, naar de collectie van de Stichting Industrieel Erfgoed Hoogovens (SIEHO) gevolgd door een exclusieve treinrit over het (voormalige) Hoogoventerrein met de excursietrein van Corus Stoom IJmuiden.
Bezoek aan tentoonstelling De wereld van waanzin in Het Dolhuys te Haarlem.
Datum: zondag 19 maart 2006. Aanvang: 13.00 uur. Duur: ongeveer 1,5 uur. Rondleiding door Mike Uyl, voorzitter HKV. Kosten: € 5,00.
Adres: Schotersingel 2 in Haarlem (5 minuten loopafstand vanaf station Haarlem)
In 1413 werd buiten Haarlem het Pest-, Dol- en Leprozenhuis gesticht, in later eeuwen in het pand waarin nu het museum is gevestigd. Het museum Het Dolhuys toont hoe Nederland door de eeuwen heen met "waanzin" omging: van duivelsuitdrijving tot Prozac! Het Dolhuys is het museum van de psychiatrie in Nederland, een initiatief van zeven psychiatrische instellingen. Vanaf de opening in januari 2005 trok het al meer dan 10.000 bezoekers en in hetzelfde jaar werd het al bekroond als "ervaringsmuseum".
Mike Uyl zal de rondleiding verzorgen. Gezien zijn jarenlange werkervaring in de psychiatrische gezondheidszorg belooft dat in deze omgeving (het pand is ook zeer de moeite waard) een bijzondere excursie te worden. Na afloop drinken we koffie in het museumcafé.
Datum: zaterdag 15 april 2006. Aanvang: 10.30 uur. Duur: twee uur. Inleiding en rondleiding: Pieter Rings
Kosten: € 2,00.
Adres inleiding: Pieter Vermeulen Museum, Moerbergplantsoen 20, IJmuiden.
Pieter Rings is Dudokkenner bij uitstek. Onlangs verscheen zijn boek Dudok in Velsen. Het geheim van de Lange Nieuwstraat. (Zie hierna onder: Verschenen). Onder zijn leiding zullen we per fiets kijken naar de wederopbouwarchitectuur in IJmuiden, waarop Dudok zo'n groot stempel heeft gedrukt. Maar eerst zal Pieter Rings een inleiding verzorgen in het Pieter Vermeulen Museum. Na een kopje koffie zullen we dan het geheim van de Lange Nieuwstraat zelf ontdekken!
Datum: zaterdag 16 september 2006. Aanvang: 11.00 uur. Duur: ongeveer twee uur
Adres: Velserweg 20, 1942 LD Beverwijk
Kosten: € 7,-- (inclusief beeldententoonstelling)
Maximum aantal deelnemers: 20 personen.
De rondleiding wordt verzorgd door mevrouw Ellen Broersen, auteur van Akerendam. Een buitenplaats in Beverwijk. 1992. Zij heeft daarin in opdracht van de Stichting Sluyterman van Loo, eigenares van Akerendam, de geschiedenis beschreven van de buitenplaats en haar bewoners.
Sedert de aanleg tussen 1635 en 1639 door de Amsterdamse koopman-regent Jan Bicker, bewoonden telgen uit bekende patriciërsgeslachten als Geelvinck, Pels, Sautijn en Hooft de buitenplaats Akerendam. Hun sporen zijn binnen en buiten, in architectuur en parkaanleg, aanwijsbaar. Ook zijn er nog unieke elementen als een wandschildering, behangsels en stucwerk aanwezig evenals een stijlkamer.
Ter gelegenheid van het 90-jarig bestaan van de Stichting Sluyterman van Loo heeft cabaretier Paul van Vliet een tentoonstelling gemaakt met twaalf werken van grote Nederlandse beeldhouwers. In de maanden augustus en september zal hieraan een televisieserie worden gewijd.
Deelnemende kunstenaars zijn: Marinus Boezem, Dora Dolz, Loes van der Horst, Carel Kneulman, Nel van Lith, Herman Makkink, Jan van Munster, Pear Perlmuter, Cornelius Rogge, Shinkichi Tajiri, Carel Visser en Auke de Vries.
Aan alle bezoekers van Akerendam wordt in verband met deze tentoonstelling een bijdrage van € 5,-- gevraagd.
Opgeven voor deze excursie: mevr. A. Verbeek, bestuurslid en contactpersoon excursies en activiteiten. Tel. 0255-537778, bij voorkeur tussen 17.00 en 18.00 uur.
Datum: zaterdag 18 november 2006. Aanvang: 11 uur. Duur: 1 à 1½ uur.
Adres: Oostbroekerweg 15; 1981 LR Velsen-Zuid (recreatiegebied Spaarnwoude)
Kosten: € 1,50. Maximum aantal deelnemers: 20 personen
De rondleiding in het Historische Gemaal Velserbroek wordt verzorgd door de heer P.F.van Huffel (van 1962 tot 1979 de laatste kraanmachinist van het gemaal).
Polder de Velserbroek nu. Maar… hoe was het vroeger?
Zo rond de 10de eeuw A.D. bevond zich binnen Velsen een uitgebreid laagveengebied: de Velser Broek-landen. Het voortdurend stijgen van de zeespiegel veroorzaakte een doorbraak van de Noordzee naar het Almeregebied. Zo ontstond de Zuiderzee met het IJ en het Wijkermeer, uitlopend tot aan Kennemerland.
Op initiatief van de kloosters en de graven van Holland werd er vanaf de 11de eeuw land ingedijkt. Zo werd er nabij het dorp Velsen in de 13de eeuw de Velserdijk aangelegd. Waarmee het weidegebied van de Velserbroek een polder werd. In de dijk werden sluisjes aangebracht. En gebruikmakend van de getijden-beweging kon men via deze sluisjes de waterstand in de polder beheersen.
Eeuwenlang ging dit zo door. Tot het Noordzeekanaal gegraven werd (1865-1876), waarbij tevens het Wijkermeer en een gedeelte van het IJ werden ingepolderd. De functie van de dijk als waterkering verviel hiermee. Om de waterstand in het vervolg te regelen kwam er een locomobiel, welke in 1914 werd vervangen door een permanent gemaal, uitgerust met een unieke Bronsdiesel motor.
Sinds 1980 vindt de bemaling van de polder plaats aan het zijkanaal B (nieuw gemaal). In 2003 is het historische gemaal, inclusief machinepark, damsluisjes en bijbehorende grond overgedragen aan de Stichting Gemaal Velserbroek.
Opgeven voor deze excursie: mevr. A.Verbeek, tel.0255-537778, bij voorkeur tussen 17.00 en 18.00 uur.
Voor 2005 stonden de volgende excursies op het programma:
22 februari 2005: Filmavond
Datum: zaterdag 15 april 2006. Aanvang: 10.30 uur. Duur: twee uur. Inleiding en rondleiding: Pieter Rings
Kosten: € 2,00.
Adres inleiding: Pieter Vermeulen Museum, Moerbergplantsoen 20, IJmuiden.
Pieter Rings is Dudokkenner bij uitstek. Onlangs verscheen zijn boek Dudok in Velsen. Het geheim van de Lange Nieuwstraat. (Zie hierna onder: Verschenen). Onder zijn leiding zullen we per fiets kijken naar de wederopbouwarchitectuur in IJmuiden, waarop Dudok zo'n groot stempel heeft gedrukt. Maar eerst zal Pieter Rings een inleiding verzorgen in het Pieter Vermeulen Museum. Na een kopje koffie zullen we dan het geheim van de Lange Nieuwstraat zelf ontdekken!
Op Zaterdag 19 november werd een 14 tal HKV-leden rondgeleid in het Archeologisch Museum Haarlem en in het Frans Halsmuseum.
In het Archeologisch Museum bezochten we de tijdelijke tentoonstelling over de ontwikkeling van de Baardmandskruiken, die tussen 1500 en 1700 populair waren in noordwest Europa. Een boeiende diapresentatie werd gevolgd door de bezichtiging van een goed samengestelde tentoonstelling. Van de eerste Dikneuskruiken tot de speciaal voor Prins Maurits gemaakte Baardmanskruik, alles was zeer inzichtelijk en met oog voor detail in de fraaie vitrines neergezet.
Daarna bezochten we het Frans Halsmuseum, waar we werden rondgeleid door een deel van de collectie. Dankzij de heldere en humoristische uitleg van onze rondleidster kwam niet alleen 17e eeuws Haarlem weer tot leven, maar leerde ik ook anders kijken naar op zich bekende schilderijen. Na de koffie bezochten we zelfstandig de tentoonstelling Haarlem 1600 – 1700, waar wandgrote reproducties van schilderijen uit het museum een beeldverslag vormen van het 17de-eeuwse Haarlem. Deze tentoonstelling is de komende jaren nog te zien en zeker het bezoeken waard.
Op 6 november j.l. heeft Jan Morren een rondleiding gegeven met als onderwerp de voormalige blekerij Spaarnberg. Dankzij de door Jan gemaakte kaarten en de vele gegevens die hij moeiteloos uit zijn mouw wist te schudden kwam het oude Spaarnberg op deze zonnige herfstdag weer tot leven. Goed was te zien hoe de opvolgende tuinarchitecten het landschap vorm hadden gegeven. De klap op de vuurpijl was voor mij de prachtige maquette die Jan in zijn garage had staan van het (niet meer bestaande) landhuis Spaarnberg.
Begraafplaats De Biezen erg populair -
De Historische Kring Velsen (HKV) hield zaterdag 23 april 2005 in samenwerking met Openbare Werken van de gemeente een excursie op begraafplaats De Biezen in Santpoort-Noord. De dodenakker, ontworpen door de vermaarde Haarlemse tuinarchitect L.P. Zocher, mag zich de laatste jaren in toenemende belangstelling verheugen. Niet alleen voor begrafenissen, maar ook voor rondleidingen.
Manon Broekmeulen van Openbare Werken ontwierp onlangs een restauratieplan voor de ruim 130 jaar oude begraafplaats, omdat door ruimtegebrek het oorspronkelijke ontwerp van Zocher in 1942, 1950, 1956 en 1962 nogal werd aangetast. Bovendien loopt de kwaliteit van de beplanting erg terug en is het kerkhof, een provinciaal monument, cultuurhistorisch zeer waardevol. Het doel van de restauratie is de begraafplaats te ontwikkelen aan de eisen van de huidige tijd, waarbij de status van historisch erfgoed goed in de gaten gehouden wordt. Gelet op de ontwikkeling van de tuinarchitectuur in Noord-Holland in het bijzonder, is De Biezen van groot belang. De parkaanleg, het toegangshek en de doodgraverswoning zijn beschermd.
Met behulp van lichtbeelden hield Broekmeulen een boeiend betoog over de oorspronkelijke aanleg en de restauratieplannen. Haar collega René de Graaf leidde de veertig belangstellenden langs de flora en fauna op de begraafplaats. Honderduit vertelde hij over bijzondere beplanting en de op de dodenakker levende dieren. Cor Moolenaar, lid van de werkgroep Begraafplaatsen van de Kring, bracht zijn gehoor op de hoogte van de aankoop van de begraafplaats door burgemeester Enschedé, het werk van de eerste doodgraver, bijzonderheden over een aantal graven en over hen die er hun laatste rustplaats vonden. Hij stelde daar een boek over samen, dat onder andere bij de Kring is in te zien.
Het bestuur van de HKV, dat eind vorige eeuw bij de gemeenteraad aandrong op maatregelen op de verpauperde Westerbegraafplaats in IJmuiden en De Biezen, is uitermate te spreken over de samenwerking met Openbare Werken en ziet met genoegen hoe de beide begraafplaatsen zijn en worden opgeknapt. Scheidend HKV-voorzitter Guus Hartendorf bedankte Broekmeulen en De Graaf dat zij in eigen tijd de excursie wilden verzorgen. Er blijft nog wel een wens over: een kleine wacht- en toiletruimte. In de restauratietekening is daarin voorzien, maar het geld ontbreekt.
René de Graaf vertelt een groep HKV’ers van alles over de flora en fauna op De Biezen. (Foto: Erik Baalbergen)
Fotograaf Aris Schutte vertoonde een aantal films uit eigen archief en uit de Archiefdienst voor Kennemerland. De voorstelling begon om 20.00 uur in het Ontmoetingscentrum naast de Dorpskerk in Santpoort. Toegang was voor HKV leden en introducé's. Vertoond werden films van Schutte over Santpoort en beelden van de strenge winter in 1949. Uit de AVK werden diverse nog niet eerder vertoonde rolprenten vertoond: Aftocht van de Duitse krijgsgevangenen in IJmuiden-Oost (ca. mei 1945); Laatste dag van de Velser Spoorbrug (1957); en Kolenhandel Firma Zwanenburg's Kolen (twee bedrijfsfilms uit ca. 1963).
Voor 2004 stonden de volgende excursies op het programma:
Het beginpunt van de landschapsontwikkeling die tot het huidige Velsen heeft geleid ligt ropnd 6000 jaar geleden. Ten minste 5000 jaar daarvan speelt de mens hierbij een hoofdrol. De restanten van alle landschappen die sindsdien zijn ontstaan, en van de sporen die 'eerdere Velsenaren' erin hebben achtergelaten, zijn in de bodem achtergebleven. Met aandachtig kijken naar het aardoppervlak is er in veel gevallen nog iets van te herkennen ook al ligt het merendeel van het verleden stil en onbekend onder onze voeten. De fietsexcursie legt het accent op het oostelijke deel van de gemeente, met bovendien een uitstapje daarbuiten. Hier zijn namelijk de oudste, nog zichtbare landschappen gevormd.
Niet alle excursiepunten staan nu al vast. Mocht er zich een gelegenheid voordoen een opgraving of een interessante bouwput te bezoeken dan benutten we die kans. In principe komen in de excursie de volgende elementen aan de orde: de beide Romeinse havenforten 'Velsen 1 en 2', een uitzichtpunt met overzicht van het strandwallen- en duingebied en de ligging van het Oer-IJ en IJmeer. Bij Spaarnwoude wordt de oudst zichtbare kustlijn bezocht, sinds kort het eerste provinciaal aardkundig monument. Nabij Velserbroek wordt afhankelijk van de mogelijkheden een bouwput bezocht dan wel een archeologische boring gezet. Vele details worden ter plaatse behandeld.
Datum: zondag 29 augustus 2004. Tijd: 13:00 uur precies. Duur: 2.5 tot 3 uur.
Vertrekpunt: Engelmunduskerk Kerkplein Oud-Velsen.
Stevig schoeisel wordt aanbevolen. U dient voor een eigen fiets te zorgen.
Maximaal aantal deelnemers: 20. Meldt u dus meteen telefonisch aan 023-5379800. (bij voorkeur tussen 17 en 18 uur)
Na een geschil met de gemeente Velsen in 1818 kwam het het grondgebied van Huize Scheijbeek toe aan Beverwijk. De oudste gegevens over een hofstede dateren uit het belastingcohier van Velsen uit 1584. Onder verschillende eigenaren groeide de hofstede uit tot een buitenplaats. Vondel heeft de Scheijbeek bezongen: "De klare beek, uit schorre duinen ontsproten, om uw achterkant, uw vijvers, bosch en groene tuinen, langs oevers, dicht met ooft beplant, te laven, met een lieflijck morren [let op de kleine letter m!], totdat ze valt in 't Wijkermeer". Dat is tegenwoordig wel anders!
Huize Scheijbeek is gelukkig bewaard. Een prachtig rijksmonument, dat als een vergeten parel in een veel te drukke omgeving ligt. Na verschillende gebruikers is de Stichting Erfpacht en Opstalrecht Scheijbeek tegenwoordig de eigenaar. Scheijbeek is te huur voor bruilofen en partijen.
Recent heeft ons lid Jan Morren in het tijdschrift van het Historisch Genootschap Midden-Kennemerland een uitvoerig artikel geschreven over Scheijbeek. Gewapend met zijn kennis neemt hij op 15 mei 2004 leden van de HKV mee op een wandelexcursie door het park van Huize Scheijbeek.
De excursie trekt flinke belangstelling. Per fiets, trein en auto komen 26 HKV-leden naar Beverwijk.
Jan Morren begint met de geschiedenis van het huis, aanvankelijk een zate, in het noorden begrensd door de Schouwbeeck. Deze beek vormde ook de grens (banscheiding) tussen Velsen en Beverwijk. Onder opeenvolgende bewoners is het huis verbouwd, zijn percelen grond bijgekocht en weer verkocht en de tuinen naar de mode van de tijd veranderd. De voorgevel van het huis volgt de mode: Lodewijk XV (1744) en Lodewijk XVI (1780). In de 19e eeuw worden de dakranden tot een niveau doorgetrokken zodat het geheel sinsdien een strakker aanzien heeft. Ook wordt een keuken aangebouwd.
Door het raam van de trouwzaal kunnen we de plafondschildering van Louis Fabritius Dubourg bewonderen. We zijn dan bij de 18e eeuwse uitbreiding van het huis. Sinds die uitbreiding loopt de beek onder het huis door. De eigenaar bezit nu percelen grond aan weerszijden van de gemeentegrens. In 1817 verliest de gemeente Velsen een grensgeschil. Voortaan ligt Huize Scheijbeek in Beverwijk!
Onder klankbegeleiding van vogels en vliegtuigen lopen we vervolgens door het park langs bloeiende rhodondendrons en monumentale rode en lichtgroene beuken en lindebomen. In de vijver met jonge eendjes spiegelt zich het huis. Vervolgens gaan we via de muur van de moestuin en het bruggetje over de Scheijbeek (waar ter wereld zie je een dergelijke oeverwand?) naar de volière uit het begin van de twintigste eeuw. Ondertussen laat Jan Morren ons steeds afbeeldingen zien uit vroeger tijden.
Tenslotte zijn we bij de (voormalige) theekoepel van Scheibeek beland, waar we met een drankje nog even nakletsten over de boeiende excursie en het prachtige voorjaarsweer.
AMS
Hieronder een foto-impressie van de excursie. Foto's AK.
Op de stormachtige zaterdagmorgen van 20 maart 2004 werden we tegen elf uur 's morgens binnengelaten in het indrukwekkende pand aan het Spaarne 17 te Haarlem, beter bekend als Het Hodshon Huis.
Vanwege het overlijden van Prinses Juliana, onze koningin-moeder, juist enkele uren daarvoor, zou deze dag een historische betekenis krijgen. Reden voor ons om enkele ogenblikken stilte in acht te nemen.
images/051203-007.jpg
Mevr. Schölvinck met haar gehoor.
Algemene inleiding in de erkerkamer.
In de voormalige eetkamer, de erkerkamer, van waaruit het uitzicht op het Spaarne precies tegenover De Waag en de St. Bavokerk prachtig is, werden wij ontvangen door onze gidsen, mevrouw Schölvinck en mevrouw Beunke. Ons werd verteld wie Cornelia Catharina Hodshon was die in 1795 dit prachtige huis door de Amsterdamse stadsarchitect Van der Hart liet bouwen. Zij bleef hier wonen tot haar dood in 1829 en dankzij een zorgvuldige restauratie door de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, die sinds 1841 eigenaar is van het pand, zijn de prachtige vertrekken van de bel-etage enkele jaren geleden in oude luister hersteld. In twee groepen werden wij vervolgens rondgeleid door de Etruskische kamer (de salon, tegenwoordig bestuurskamer van de Hollandsche Maatschappij), het portaal, de Rode Zaal (later blibliotheek) en de Blauwe Zaal, die dankzij zijn vele kleuren blauw in de sierpanelen een uitgesproken feestelijk karakter heeft. Het Hodshon Huis was een zeer voornaam huis, waarin de architect alle modieuze decoratiemogelijkheden heeft toegepast. Niet alleen in de tijd van Keetje oogste dat bewondering. Ook in onze tijd ogen de diverse vertrekken weer bijzonder fraai, nu na verfanalyse de oorspronkelijke kleuren weer zijn toegepast.
Overloop met trappartij.
De blauwe kamer, in oorpronkelijke kleuren.
In 1903 heeft in opdracht van de Maatschappij een uitbreiding met een grote aula en archiefruimte plaatsgevonden in de tuin links van het gebouw. Ter gelegenheid van het 250 jaar bestaan van de Maatschappij in 2002 heeft de koningin bij de bezichtiging van de gerestaureerde vertrekken het predikaat koninklijk verleend aan de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. En Keetje Hodshon? Die rust al bijna 175 jaar in het koor van de St. Bavo. (AMSO)
Bestuurskamer Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, vroeger de
grote zijkamer.
Kristallen luchters in de voormalige rode kamer, later bibliotheek. De middelste luchter is recent in Murano (Italië) bijgemaakt.
Literatuur: K.C. van den Ende et al., Hodshon Huis. Bewoningsgeschiedenis en Restauratie, Bussum, 2001
Op zaterdag 4 oktober verzamelden we ons om 13.00 bij de museumboerderij "Jan Makkes" in Velserbroek, waar onze "Hofgeest-excursie" begon met een film waarin Jan Makkes in een inmiddels verdwenen en dus historische Hofgeest over zijn werk vertelde.
Voor sommige liefhebbers een hernieuwde, voor anderen een eerste kennismaking met de wereld en het werk van de in 1999 overleden schilder.
Na afloop van de film, onder het genot van een kopje thee/koffie, vertelde Jan Morren zijn verhaal over de Hofgeest en de boerderij waar we ons bevonden.
In het oude gedeelte (Westerbroek) is nog een oude balk aanwezig is met een telmerk en 18de eeuws jaartal.
Hierna volgde een bezichtiging van de boerderij, waar religieuse attributen een kerkelijke omlijsting vormden van de tentoongestelde werken van Makkes.
Het geheel wordt door mevrouw Makkes zorgvuldig beheerd. Onder dank voor de gastvrijheid namen we afscheid met een bloemetje.
Buiten wachten nog drie leden van de Historische Kring, waardoor de groep groeide naar 25 leden. De route liep over de Hofgeesterweg naar de Oostlaan, waar stil werd gestaan bij de boerderij De Hofgeest, tegenwoordig een paardenpension en gemeentelijk monument. Aan de overkant ligt het intrigerende terrein van de voormalige buitenplaats Huis te Spijk. Onder de kapberg vertelde Jan de geschiedenis van het middeleeuwse versterkte huis op het omgrachte eilandje; de latere 17e eeuwse buitenplaats en de boerderij die in de negentiende eeuw op het voorerf is gebouwd. Onder de toehoorders bevonden zich nu ook de heer en mevrouw Boon, eigenaar en bewoners. Nu is het geen boerenbedrijf meer, maar er grazen nog wel schapen op het door een eigen dijk omringde terrein. Het boerderijencomplex heeft de status van gemeentelijk monument. Eigenlijk is het een wonder dat de dijk, die het water uit het Wijkermeer moest tegenhouden, nog in zijn geheel bestaat! Evenals de twee 18de eeuwse hekpijlers en het smeedijzeren hek, die de status hebben van rijksmonument, maar betere tijden hebben gekend.
Hekpijlers van de voormalige buitenplaats Huis te Spijk.
(Foto EHB)
Verder ging de wandeling over de Oostlaan waar vroeger prachtige boerderijen hebben gestaan, ten offer gevallen aan brand, bezetter en uitbreiding van wegen. Jan wist alles op de meegebrachte afbeeldingen aan te wijzen. Wat moet het hier vroeger prachtig zijn geweest. De boerderij van Rutte aan de Boterdijkweg werd na de oorlog weer opgebouwd en is nu een van de laatste boerderijen in bedrijf. Moge er genoeg ruimte voor zijn vee blijven, want dat schijnt een belemmering te worden door alle uitbreidingsplannen! We hadden veel tijd besteed aan Huis te Spijk en vingen de terugtocht aan.
De boerderijen Antje en Hofgeester Eijnde "deden"we op papier. De tijd was om en de lucht werd erg donker. In het jaar van de boerderij (of het jaar van de verdwenen boederijen?) een veelzeggend teken. Gelukkig zaten de meesten van ons droog in de auto toen het echt begon te regenen. (AMS)
De Stichting W.N. 2000,
die zich inzet voor beheer en behoud van de verdedigingswerken van IJmuiden,
verzorgde voor 20 leden van de Historische Kring Velsen en hun "aanhang"
een rondleiding langs en door de bunkers in het duingebied tussen de Zuidpier
en de IJmuiderslag. Aanvankelijk lijkt het een willeurige verzameling betonnen
kolossen in en onder de duinen, maar gevoed door de uitleg, achtergrondverhalen en wetenswaardigheden op geanimeerde wijze verteld door Hans Hoevens en
Ruud Pols van W.N. 2000, weten we beter.
Links: Hans Hoevens geflankeerd door Ruud Pols bij de meest noordelijke
"Unterkunft" van kustbatterij Heerenduin. Rechts: Uitleg door Hans Hoevens aan
de achterzijde van de vuurleidingsbunker van complex Heerenduin.
(Foto's EHB)
De bunkers nabij de Zuidpier vormen onderdeel van
de voormalige Duitse kustbatterij Heerenduin, onder kenners beter bekend
als M.K.B. - "Marineküstenbatterie" - Heerenduin, ook wel W.N. -
Widerstandsnest - 81. Tussen de kustbatterij Heerenduin en de IJmuiderslag
bevinden zich de bunkers die deel uit maakten van de luchtafweerbatterij
Olmen, in vaktermen M.Fl.B - Marineflakbatterie - Olmen, W.N. 82.
Links: trap naar het lagere deel van de vuurleidingsbunker (type Fl.244) in
het complex Olmen. Rechts: Ruud Pols probeert de deelnemers weer naar buiten
te krijgen.
(Foto's EHB)
Tijdens de tocht langs de bouwwerken waagden de deelnemers zich regelmatig in
de donkere ruimten, gewapend met zaklamp en een flinke portie moed en
nieuwsgierigheid. Ge&eindigd bij de munitiebunker van het complex Olmen,
wachtte zowel deelnemers als rondleiders nog een verrassing: de deur stond
open en de beheerder bleek aanwezig. Deze gunde ons nog een korte tocht door de
bunker, die anders niet toegankelijk is.
Munitiebunker bij complex Olmen: buiten en binnen.
(Foto's EHB)
Een kleine drie uur (!) na aanvang
was de tocht ten einde en werden de heren Hoevens en Pols bedankt voor hun
rondleiding. Door de vele vragen die gesteld werden en verhalen die
los kwamen duurde de excursie tweemaal de geplande tijd. Maar geen der
aanwezigen zal dit erg gevonden hebben. Met korrende magen, met hoofden vol
kennis van deze veelzeggende stukken beton, en met begrip voor het werk van
een stichting als W.N. 2000 vertrokken wij huiswaarts. (EHB)
De Hagelingerbuurt lag in vroeger tijd tussen Santpoort en Driehuis en strekte van de Duin en Kruidbergerweg tot de Rijksweg.
Tijdens de fietsexcursie op zaterdag 17 mei 2003 van 14.00 tot 16.30 vertelde Jan Morren over de ontwikkeling van het landschap en de historische elementen die in het landschap bewaard zijn gebleven. De namen van wegen, de beken en de veldnamen kwamen aan de orde, evenals het
kasteel Huis te Velsen. Ook werd ingegaan op het geheimzinnige Huis ter Hage en het Huis te Wissen. Vragen als: Was er sprake van een verdedigingslinie met een haag? Ontleent de Hagelingerbuurt hieraan zijn naam? en tal van historische aspecten kwamen tijdens deze excursie aan de orde.
25 personen namen deel aan deze boeiende excursie.
Bij het verzamelpunt - woning van HKV voorzitter Hartendorf - geeft Jan Morren algemene informatie over de Hagelingerbuurt.
(Foto EHB)
Een van de vele tussenstops vond plaats aan het kerkpad, nabij de ingang van Sportpark Groeneveen. Alhier gaf Jan Morren informatie over o.a. het voormalige Huis te Velsen (op de plaats van de "zandhoop" links achter) en Papenburg.
(Foto EHB)
Waar ooit Huis te Wissen prijkte, staat nu deze boerderij.
(Foto EHB)
Als een lint beweegt het fietsende gezelschap zich over de meestal smalle weggetjes door de Hagelingerbuurt, hier nabij het Groenelaantje.
(Foto EHB)
Bij het huis aan de ingang van begraafplaats de Biezen luisteren de deelnemers aandachtig naar informatie over de aanleg van de begraafplaats en de plaatselijke beroemdheden die er liggen begraven.
(Foto EHB)
Het Haarlems Dagblad is de oudste krant ter wereld die nog steeds wordt uitgegeven. Deze lange geschiedenis zal voor de
bezoekers van de Historische Kring Velsen nader worden toegelicht. Aan de hand van dia's en/of film zalm worden getoond
dat er de laatste jaren veel is veranderd. Dat de dagbladuitgeverij een dynamisch bedrijf is bleek tijdens de rondleiding op woensdag 2 april 2003 (10.15-12.30).
Samen met het Maritiem Museum Rotterdam organiseert het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam van 16 maart tot 27 oktober 2002 de Nationale Jubileumexpositie De Kleurrijke wereld van de VOC.
Zoals U weet werd de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) 400 jaar geleden opgericht. Tussen 1600 en 1800 was het de grootste handels- en scheepvaartonderneming ter wereld. De tentoonstelling toont de verrijking van de westerse cultuur en samenleving door de contacten met Azië. Daarnaast wordt de groei, bloei en ondergang geschetst van de VOC en maakt de bezoeker kennis met het leven van de VOC-dienaren in Azië. Terwijl in Rotterdam speciaal aandacht wordt geschonken aan Japan, Indonesië en Ceylon, gaat de tentoonstelling in Amsterdam in op de handel met India en China en de invloed van de producten uit deze landen op Europese eet- en drinkgewoonten, mode en interieur (sitsen, thee, porselein, meubels en andere exotica, waaronder een spectaculair Chinees behang uit 1780).
Ook nam de kennis over Azië toe. In Amsterdam staan botanie en zoölogie centraal. Leergierige compagniedienaren verrichten onderzoek, waarvan in de expositie beschrijvingen, naturalia en tekeningen (de Indiase neushoorn Clara) zijn opgenomen.
Speciaal voor leden van de Historische Kring Velsen werd een rondleiding bij deze tentoonstelling in het Amsterdams Scheepvaartsmuseum gegeven op zondag 2 juni 2002.
Verslag door A. Keijzers
Zondag 2 juni 2002 werd door een grote groep HKV-ers een zeer geslaagde excursie gemaakt naar Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam.
Na aankomst in het Museum werd de groep in tweeën gedeeld. Beide groepen kregen een gids toegewezen die met enthousiasme een rondleiding gaf. Het thema van deze jubileumexpositie was: De Kleurrijke wereld van de VOC. Deze eerste multinational werd vierhonderd jaar geleden opgericht in 1602. De tentoonstelling laat zien hoe het leven van de Nederlanders werd beïnvloed door alle nieuwe dingen die uit Azië kwamen. Door de specerijen van de Molukken, de katoenen stoffen uit India, de kaneel van Ceylon, het porselein en de thee uit China veranderden de eet- en drinkgewoonten, de kleding en de inrichting van de huizen.
Aan de steiger achter het museum ligt de replica van de Oostindiëvaarder "De Amsterdam".
Op het dek van dit schip werd door een groepje artiesten de tijd tot leven gebracht van het ruige leven op zee. Bij het ronddwalen over de verschillende dekken van dit schip viel het op hoe klein dit soort schepen eigenlijk zijn, en hoe weinig leefruimte er was voor de honderden bemanningsleden..
Het monumentenrapport over Driehuis, Velserbroek en de Zuid- en Noord-Spaarndammerpolder door Joke van der Aar en Michaël Lucassen in 1993 door Schuyt & Co uitgeven zegt over de begraafplaats (p. 60):
De begraafplaats Westerveld, een van de oudste particuliere begraafplaatsen in Nederland, is in 1888 aangelegd op het terrein van de zeventiende-eeuwse buitenplaats Westerveld. De begraafplaats is tot stand gekomen op initiatief van een groep Amsterdammers die deze als een familiebegraafplaats wilde exploiteren, ver van de drukke stad. De aanleg van het terrein is verzorgd door L.P. Zocher. Het huidige gebied is echter groter dan het oorspronkelijk behelsde. Op de begraafplaats zijn zowel zandgraven als grafkelders. Er is een grote diversiteit en kwaliteit aan grafmonumenten.
Om maar enkele beroemde namen te noemen: J.T. Cremer, A. Fokker, K.P.C. de Bazel, Multatuli, Aletta Jacobs.
Wat natuurlijk heel belangrijk was voor de totstandkoming en de exploitatie van deze begraafplaats was de mogelijkheid om per trein (met lijkwagon) te reizen vanuit Amsterdam tot de tegenover de begraafplaats gelegen halte Driehuis/Westerveld.
Verslag door A. Keijzers
Onder leiding van Dudok-expert Pieter Rings hebben wij een uitgebreide rondgang gehad over de terreinen van de begraafplaats en verschillende gebouwen bezocht. De begraafplaats werd aangelegd in 1888 naar ontwerp van de landschapsarchitect L.P. Zocher.
In 1913 werd op de begraafplaats het eerste crematorium van Nederland gebouwd Bovenop de top van een duin verscheen de centrale aula. De architectuur is door het Rationalisme van architect Berlage beinimages/051203-007.jpgvloed. Het is een van de weinige gebouwen in ons land met een koepeldak, dit om connecties met kerk en religies te vermijden.
Naar ontwerpen van de bekende architect Dudok zijn later de bijgebouwen, zoals Het Nieuwe Columbarium (1922), de Nieuwe Aula (1936) en het Open Columbarium (1938 uitgebreid in 1952) gebouwd.
Door de uitleg van onze gids Pieter Rings kregen we oog voor de stijlkenmerken van Dudokimages/051203-007.jpg.
Strak lijnenspel, veel symmetrie, herhalingen en open ruimtes verraden de hand van de architect.
De twee uur durende excursie liet ons een ander Westerveld zien, dan de vaak met tranen gepaard gaande ervaringen op deze schitterend gelegen begraafplaats
(Foto's A. Keijzers)
In 2001 werden de volgende excursies georganiseerd:
Op zaterdag 24 november van 11.00 tot 12.00 uur vond er een excursie plaats voor leden van de Historische Kring Velsen naar de tentoonstelling "Thuis in de bodem". Deze tentoonstelling werd gehouden in het Archeologisch Museum Haarlem, dat zich bevindt in de kelder van de Vleeshal aan de Grote Markt 18k te Haarlem.
De Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland (AWN) viert haar 50-jarig jubileum met de tentonstelling Thuis in de bodem in Haarlem. De tentoonstelling bestaat uit bijdragen van vrijwel alle 24 afdelingen van de AWN en de landelijke
werkgroepen Steentijd en Archeologie onder water. Getoond worden de door de afdelingen geselecteerde meest opmerkelijke
vondsten, gedaan door amateur-archeoloeg in het hele land.
De "topstukken", hoewel soms bescheiden van omvang, of uit vele scherven gerestaureerd, vertellen zowel een deel van onze
landelijke geschiedenis, als het verhaal van de mens achter deze vondsten, de amateur-archeoloog. Hierbij is het niet de
opzet om een sluitend verhaal te presenteren over de bewoning van Nederland vanaf 250.000 jaar geleden tot slechts een
paar honderd jaar terug.
De tentoonstelling toont voornamelijk de overblijfselen van de materiële cultuur, omdat die het beste bewaard zijn gebleven.
Maar ook naar de sociale structuur en economie gaat de aandacht uit.
Van de tentoongestelde voorwerpen worden de achtergronden als "detail-informatie" beschreven.
Verslag door C. Rings
Op maandag, 24 november hebben veertien belangstellenden van de Historische Kring Velsen een bezoek gebracht aan de tentoonstelling "Thuis in de bodem" van het archeologisch museum, ondergebracht in de kelder van de Vleeshal aan de Grote Markt te Haarlem. De H.K.V.-ers werden rondgeleid door vrijwilligers, de dames Tanja van der Zon en Heleen Borgwart; de laatste is tevens conservator ven het museum. In diverse vitrines, die elk een tijdperk uit de vaderlandse geschiedenis in beeld brachten, lagen opmerkelijke voorwerpen, die op verschillende plaatsen in ons land zijn opgegraven, tentoon gespreid.
Een fraaie, op schaal gebouwde maquette liet duidelijk zien hoe opgravingen door de leden van de A.W.N., de Archeologische Werkgemeenschap in Nederland, werden uitgevoerd.
Eén ander item verdiende extra belangstelling. Dat waren teruggevonden beerputten, waaruit heel wat oudheidkundige voorwerpen te voorschijn zijn gekomen zoals schoeisel, al dan niet gebroken glaswerk en serviesgoed, speelgoed, botten en ander afval uit de huishoudens van onze voorouders. Er was tevens een metalen sierlijke dolkschede te zien, deze werd tezamen met het skelet van een Romeinse soldaat met een ernstig beschadigde schedel, gevonden in een vier meter diepe put van een legerkamp, dat op het Velsense grondgebied lag. Dit Castellum bevond zich ter plaatse waar zich nu de huidige Wijkertunnel bevindt. Hierover weet Jan Morren van de archeologische werkgroep van de H.K.V. wel het een en ander te vertellen.
Het bezoek aan de tentoonstelling werd door de groep als interessant ervaren.
Een bezoek aan de Vleeshal is dan ook voor een ieder van harte aanbevolen.
Op zaterdag 22 september vond een wandeling plaats
door de historische tuinen van de buitenplaats Waterland.
De rondleiding werd verzorgd door Jan Morren.
De forten (Fort Zuid en Fort Noord) maken deel uit van de Stelling van Amsterdam. De rondleiding werd verzorgd door de Stichting Krayenhof in samenwerling met het Recreatieschap Spaarnwoude en met medewerking van de huurders van de forten.
Op 15 mei 2001 vond een rondleiding plaats door het stadhuis van Haarlem.
Leden van de Kring bezochten
de kamer van burgemeester en wethouders,
de kamer van de secretaris, de gravenzaal, de (voormalige) librije, de refter
en de raadszaal.
Klik hier voor een verslag.
(Foto's A. Keijzers)
In de tweede helft van 2000 werden de volgende excursies georganiseerd:
Zaterdag 9 december 2000: Excursie tentoonstelling Velsens aardewerk.
Evenals vorig jaar organiseerde de Historische Kring Velsen voor haar leden
een extra excursie op zaterdag 9 december 2000
naar de tentoonstelling Velsens aardewerk in het Museum
Kennemerland te Beverwijk. De excursie duurde ongeveer een uur.
De tentoonstelling was ingericht door het Historisch Genootschap
Midden-Kennemerland.
Een klein stukje geschiedenis van het Velsens Aardewerk vindt u
hier.
Zaterdag 21 oktober 2000: Wandelexcursie rond het historische hart van Santpoort-Noord o.l.v. de heer J. Morren.
Aan de orde kwam hoe de bebouwing er vroeger heeft uitgezien in o.a. de Hoofdstraat, Vlugthovenstraat en Burgemeester Enschedélaan.
We wandelden ook langs de korenmolen De Santhaes (bekend van de excursie van vorig jaar) en naar de gerestaureerde blekersschuur,
oorspronkelijk behorend bij de hofstede en blekerij Zorgvrij.
In dit prachtige middeleeuwse huis aan de Grote Markt 17, met een lange geschiedenis huist tegenwoordig onze bijna honderdjarige zustervereniging Vereniging Haerlem, die ons de gelegenheid heeft geboden dit schitterende gerestaureerde gebouw van binnen te bezichtigen.
De deelnemers aan het bezoek aan de Hoofdwacht op 30 september.
(Foto P. Korpershoek)
